SERAT TRIPAMA PUPUH DHANDHANGGULA
Serat Tripama iku anggitane Sri Mangkunegara IV Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Arya (KGPAA) Mangku-negara IV. Tembung serat tegese tulisan utawa karya, tripama tegese tiga tamsil utawa tiga teladan. Serat Tripama nyritakake watake :
1. Kumbakarna, raseksa awatak satria sing ora gelem mbela kangmase, Dasamuka, Raja Ngalengka sing angkara murka. Kumbakarna netepi 'tekad satria' ngurbanke jiwa raga kanggo mbela negarane sing diserang musuh.
2. Bambang Sumantri utawa Patih Suwanda ing negara Maespati sing kondhang kekendelane lan bisa ngrampungake jejibahan sing abot kanthi tanggung jawab.
3. Suryaputera utawa Karna ing Ngawanga sing netepi janji kanthi sunmpah satria kanggo mbales budi Prabu Kurupati, raja ing Astina kanthi ngurbanke jiwa mungsuh Arjuna, adhine nunggal ibu.
2. Bambang Sumantri utawa Patih Suwanda ing negara Maespati sing kondhang kekendelane lan bisa ngrampungake jejibahan sing abot kanthi tanggung jawab.
3. Suryaputera utawa Karna ing Ngawanga sing netepi janji kanthi sunmpah satria kanggo mbales budi Prabu Kurupati, raja ing Astina kanthi ngurbanke jiwa mungsuh Arjuna, adhine nunggal ibu.
Watak kasebut arupa tembang macapat Shandhanggula 7 pada. Serat kasebut dijupuk saka crita pewayangan Ramayana lan Mahabarata.
A. Maca lan nanggepi teks serat tripama pupuh Dhandhanggula lan nitik guru gatra, guru lagu,lan guru wilangan.
Dhandhanggula
Yogyanira kang para prajurit,
lamun bisa samya anuladha,
kadya nguni caritane,
andelira sang Prabu,
Sasrabahu ing Maespati,
aran Patih Suwanda,
lalabuhanipun,
kang ginenelung triperkara,
guna kaya purun ibgkang, denantepi,
nuhoni trah utama.
Pupuh Dhandhanggula Serat Tripama ngemot tembang cacahe 17 pada (bait). Sapada tembang Dhandhanggula kiwaikikawiwitan saka tembung yogyanira tekan tembung utama.
Guru gatra yaiku wewaton cacahe larik saben sapada. Guru gatrane saben sapada tembang Dhandhanggula ana 10.
Guru lagu yaiku wewaton dhong-dhinge swara utawa sukon-wulone swara saben pungkasane gatra. Guru lagune tembang Dhandhanggula yaiku i, a, e, u, i, a, u, a, i, a.
Guru wilangan yaiku wewaton cacahe wanda (suku kata). Dadi, guru wilangane tembang Dhandhanggula yaiku 10, 10, 8, 7, 9, 7, 6, 8, 12, 7.
Guru wilangan lan guru lagune Dhandhanggula, biasane ditulis : 10i, 10a, 8e, 7u, 9i, 7a, 6u, 8a, 12i, 7a.
Guru wilangan yaiku wewaton cacahe wanda (suku kata). Dadi, guru wilangane tembang Dhandhanggula yaiku 10, 10, 8, 7, 9, 7, 6, 8, 12, 7.
Guru wilangan lan guru lagune Dhandhanggula, biasane ditulis : 10i, 10a, 8e, 7u, 9i, 7a, 6u, 8a, 12i, 7a.
B. Nemokake tuntutan ing Serat Tripama pupuh Dhandhanggula lan njumbuhake karo kahanane bebrayan
Dhandhanggula
Seyogyanya para prajurit,
kalau bisa semuanya meniru,
seperti cerita pada masa dahulu,
(tentang) andalan Sang Prabu,
(raja) Sasrabahu di Negara Maespati,
bernama Patih Suwanda,
jasa-jasanya,
yang dipadukan dalam tiga hal,
(yaitu) kepandaian, kekayaan, dan kemauan,
(keberanian) itulah yang ditekuni, menepati
keturunan (sifat) orang baik(utama).
Mantul
BalasHapus👍👍👍
BalasHapusHubungi sedot wc terdekat
BalasHapus