BUDAYA WEWALER

Wewaler padha karo gugon tuhon. Gugon tuhon yaiku ngandel marang prakara sing dianggep duwe kadadayan ngungkuli krodat, mangka sanyatane ora. Gugon tuhon ing madyaning masyarakat jawa diarani pepali utawa larangan. Gugon tuhon kalebu tansah duwe rasa sumelang menawa ora bisa nyembadani prekara sing dianggep mbebayani iku.

Gugon tuhon

1. Gugon tuhon salugu yaiku bocah utawa wong sing dadi mangsane Bathara Kala miturut dongeng yaiku bocah sukerta. Miturut kepercayaan, kanggo ngusadhani supaya ora dimangsa Bathara Kala, kudu ditanggepke wayang kanthi lakon Amurwakala.

Sing kalebu bocah sukreta yaiku :
2. Gugon tuhon wasita sinandi yaiku kalebu pitutur sing ora kalairake kanthi melok akeh nggunakake tembung boten ilok utawa ora ilok sing sejatine ngemu teges ora becik

3. Gugon tuhon kalebu wewaler yaiku wewaler saka leluhur utawa sing dadi cikal bakal amarga nindakake sawijing bab, banjur wewaler kanggo anak putu
supaya ora melu nindakake.

Budaya Jawa kaperang dadi loro arupa pituduh lan wewaler. Kabeh ngandhut 6 perkara yaiku Ketuhanan Yang Maha Esa, kamanungsan, kabangsan, kulawarga, lan kadonyan.

Pituduh

Mungguhe bebrayan Jawa, pituduhe urip iku kaperang dadi enem prekara, kaya kacetha ing ngisor iki.

1. Pituduh magepokan karo Gusti Kang Maha Wisesa
2. Pituduh kang magepokan karo rohani
3. Pituduh magepokan karo kamanungsan
4. Pituduh kang magepokan karo kabangsan
5. Pituduh kang magepokan karo kaluwarga
6. Pituduh kang magepokan karo kadonyan

Wewaler

Kaya dene pituduh, wewalere bebrayan Jawa uga kapantha dadi enem pepanthan, kaya ing ngisor iki.
1. Wewaler kang magepokan karo Gusti Kang Murbeng Urip
2. Wewaler kang magepokan karo  rohani
3. Wewaler kang magepokan karo kamanungsan
4. Wewaler kang magepokan karo kabangsan
5. Wewaler kang mahepokan karo kaluwarga
6. Wewaler kang magepokan karo kadonyan

~mugi-mugi migunani kangge panjenengan sedaya~

Sumber : Gegaran Nyinau Basa Jawa 3 Kelas XII SMA/SMK/MA